Pixka bat haunditu nintzenean, sei zazpi bat urterekin, kanario bat erosi nuen, horia. Hori jarri nion izena. Nik berez, txakur bat eduki nahi nuen, baino ez omen dira pisu batetarako lain, eta mila pezetaren trukean eta kaiola hori batetan (nola ez), etxeko baranda beltza duen balkoi horretara erbesteratu genuen.
Hasieran, maskota bat edukitzearen ilusio horregatik edo, bere alboan egoten nintzen. Berdin zion zein ordu zen, edo zer eguraldi egiten zuen. Nik bere kantu alaia entzun nahi nuen, bere mugimenduak jarraitu nahi nituen neure begien korridoreetatik: nola pausatzen zen neurtu, nola balantzatuko zen asmatu...noiz edo noiz ere harrapaketetara jolastu izan ginelarik.
Nere eskua kaiola horira sartzen nuen, poliki poliki, lehoi bat bailitz bere harrapakinari begira. Baina Horik, eskuaren presentzia berehala somatuz, bere hegalak bortitz astintzen zituen eta haizean lagatako luma apur batzuk baino ez nituen eskuratzen.
Beranduago, "manos y canarios" jokua bazter batetara utzita, txistuka erakusten saiatu nintzen, neskei egiten zaien "fiu fiu" tipiko hori edo antzekoren bat eginez eta gero berak errepikatzearen esperantzaz, pixka bat zain geratzen nintzen. Baina deus ez, bere "txio" motza besterik ez zidan ematen.
Kuriosoena zera zen, berak berez txistu egiten, jakin bazekiela, eguzkia ateratzen zen ordutik "txiotxikirikitxio" batez esnatzen gintuela goizez, edo behintzat gu esnatzen ginenerako "txiotxikirikitxio"-ka jarraitzen zuela. Eta herriko zentroko 5. pisu batetik kanario bati txistuka erakusteaz ere nazkatu egin nintzen.
Orduan, irudien txanda etorri zen. Oker ez banabil, ikasbidaiaren batetik itzuli nintzela izan zen. Gauza da, erabili eta botatzeko argazki kamara horietako bat eraman nuela bidaira eta kamarako argazkien maximorako oraindik pare bat argazki falta zirela. Hori barrura sartu (kaiola horia den Hori), eta kaiolako hodi horien tartetik kameraren begia sartzen nuen, Hori aharik eta gertuen eskuratu nahiean. Bi begi beltz zituen. Beltx beltxak eta txiki txikiak. Parera begiratzen zuenean, ezin jakin izaten nuen zerren bila ote zebilen. Askatasuna zen ala "demonio! zenbat gauza hemen" pentsatuko ote zuen.
Kanario bat zen Hori eta nik txakur bat nahi nuen, baina ez nintzen sekula kexatu, azkenean txori bat nahi nuela sinistarazi nion neure buruari. Eta horia, gure Hori.
Oroitzen dut argazkiak jaso nitueneko sentsazio hori. Ez zen argazkiaren emaitza, argazkiak ateratzen nitueneko sentsazioaren emaitza bera izan. Txori difuminatu bat ikusten zen, erdi ihesi, bere hegalak erdi zabalik zituela eta nora jakin ezin zitekeen leku batetara begira zegoen, inora begira.
Ez nuen Horiren argazkirik gorde. Egun, nire gogoetara oroitzen ditut bere bi begi beltx eta txiki horiek. Eta gaur damu naiz.
Etxeko balkoian 7 urtez bizi izan zela uste dut,baina ez nuke zehazki zenat esaten jakingo. Lehenengo 3 urteak pasa ondoren, ia ez nion arretarik eskaintzen, ez nion sagar pusketarik uzten kaiola horiko izkina horretan, ez eta kaiola garbitzen, bere baineratxoa ere amak betetzen zion urez. Nik banekien Hori hor zegoela, 5.pisuko A balkoiean, eta kantari ibiltzen zela maiz, bere azken bi urteak salbuespen. Izan ere, afonia pixka bat etorri zitzaion azken urteetarako eta "txirriiiiiio" bat ateratzen zitzaion lehenagoko "txio" zen hura baino.
Azkenean hil zen, edo hori uste dut, nork daki? agian amak libre utzi zuen, edo amonak atea zabaldu eta balkoi hobeago batetara egin zuen ihes, maitatuko zioten kaiola batetara. Eta zinez tristea izan zela eta oraindik dela, Horiren heriotza. Ez nuen bere gorpu hotza ikusi, ez nintzen arrimatu ere egin, edo agian iadanik zaborretako hondar artean izango zen, nola jakin? Pentsa, jakin ere ez dakit bere begi beltx txiki horiek zabalik zituela erori zen, ala inork estali zizkion ezereza ikusi ez zezan?
Finean, desagertu egin zen, txoriak neguan bezala. Bere kaiola besterik ez zidan utzi, horia Hori bezala eta Oraindik balkoiean jarraitzen du, hori eta hutsik.
Geroztik, epaxka ulertuz noa zer den galera hau, sabelean presotu zitzaidan kanario hori. Eta maiz iruditzen zait, Horiren sindromeak jota ez ote naiz ba erori? Badakizu, batzuetan ni ere jausten naizela.
Ez ote naiz izango kaiola hutseko txori hori? Ni ere joaten naizenetan, inork ez al du agur eza hori barruan nabari?
Eta orain inoiz baino gehiago konturatzen ari naiz, zer utzi zidan Horik, nire zati bat dela eta ni kaiola horian, hutsean preso nabil.
Horiren sindromea ahanztearen beldur horretan hasten da, sabelak bihotza korapilatzen duen arteria horretan
[Zer garrantzia ote zuen oroitzeak?- galdetzen diot neure buruari nitaz ahanzten naizenetan...]
